Afgelopen week ging ik na een werkdag naar de supermarkt. Toen ik afgerekend had en mijn mandje wilde terugzetten, kwam er een bekende op me af. Iemand die ik al een tijdje niet had gezien.
Ze was enthousiast en begon meteen te praten. Over haar werk, haar kinderen, hoe druk het allemaal was. Ik luisterde, glimlachte, stelde een paar vragen. Maar na een minuut of drie merkte ik, dat het begon te trekken in mijn lijf. Ik voelde spanning in mijn buik, mijn ademhaling werd hoger, ik voelde dat ik op één been ging staan (een klein teken dat ik m’n balans verloor, letterlijk en figuurlijk). Dat moment werd ik mij ervan bewust: dit is een nee.
Niet een grote, dramatische nee. Gewoon een: ik ben moe, ik wil naar huis – nee. Ik had mijn grens bereikt, en ik voelde ‘m helder.
Dus ik onderbrak haar vriendelijk, keek haar aan en zei: “Fijn je even te zien. Ik ben moe en wil graag naar huis. We praten een andere keer even bij, goed?”
Ze keek even verbaasd, maar knikte toen. “Ja hoor, is goed, snap ik.”
Ik liep naar buiten en voelde meteen mijn adem weer zakken. Mijn lijf ontspande. Mijn ja tegen mezelf was voelbaar in heel m’n lijf.
Waar ik mij keer op keer over blijf verbazen, is hoe klein het moment kan zijn en hoe groot de impact. Vroeger zou ik zijn blijven staan. Ik had haar hele verhaal aangehoord, misschien iets te veel mijn best gedaan. Daarna had ik thuis gedacht: Waarom zeg ik het niet gewoon? of, erger nog, mij geërgerd aan haar enthousiasme en dat ze toch wel kon bedenken dat ik na een werkdag naar huis wil?
Juist tijdens dit soort momenten maak je het verschil. Niet in de grote keuzes van het leven, maar juist in die kleine, alledaagse beslissingen. Daar waar je lijf een signaal geeft en jij de keuze maakt om het serieus te nemen of niet.
Ons lichaam laat voortdurend weten hoe iets voelt. Ben je in contact met jezelf, ben je beschikbaar of wil je juist even terugtrekken?
Een ‘ja’ voelt als openen. Adem rustig, zachtheid, als een beweging naar voren. Denk maar aan een klein kind, de oogjes gaan wat wijder open en de armpjes strekken zich uit.
Een ‘nee’ voelt als sluiten. Een lichte spanning, terugtrekken, behoefte aan afstand. Het kind wend zich af en sluit zijn ogen of kijkt naar de grond.
Beide bewegingen zijn goed. Het is jouw kompas, het is ja of het is nee. Niets meer en niets minder.Het wordt pas ingewikkeld als we de beweging niet meer goed herkennen of er niet naar durven te handelen. Het wordt nog ingewikkelder als we ze wel herkennen, maar we gaan er van alles van vinden, waardoor er een conflict met jezelf ontstaat. Je hoofd neemt de leiding, ‘wat moet je nou?’
Wat ik mijn clienten in de praktijk graag laat ervaren is, dat je vriendelijk kunt zijn én duidelijk. Eerlijk is eerlijk, dat vond ik ook moeilijk. Ik moest ook echt leren, dat er meer is, dan er met een gestrekt been in of compleet over je heen te laten lopen. Je kunt empathisch zijn en toch een grens voelen en benoemen.
Kortom: je hoeft niet hard te worden om stevig te zijn. Juist niet. Je hoeft je ook zeker niet te verantwoorden voor wat je voelt. Eigenlijk hoef je alleen maar goed voor jezelf te zorgen. Altijd en overal.
Misschien herken je het wel: dat je pas later voelt dat iets niet helemaal klopte. Dat je meeging in het moment, terwijl er ergens vanbinnen al een zacht nee voelbaar werd. Helemaal normaal. Het overkomt ons allemaal. Zie het niet als een fout, maar als een uitnodiging om jezelf weer net iets beter te leren kennen.
Een subtiele nee is niets minder waard, dan een duidelijke ja. Allebei zijn ze waardevol, zolang ze van jou zijn. Je lijf weet vaak allang wat klopt, nog voordat je hoofd eruit is.
Ik wilde naar huis. Dus dat deed ik.
Soms is het echt zo simpel.