Haptotherapie
Ons lijf weet het al lang. We hoeven er alleen maar naar te luisteren.
Dit is waar haptonomie over gaat. Haptotherapie is de therapeutische toepassing ervan.
Misschien weet je heel goed wat je anders zou willen doen. Minder piekeren. Eerder je grens aangeven. Niet overal verantwoordelijk voor zijn. Meer rust nemen. Je minder aantrekken van wat een ander vindt.
En toch gebeurt er op het moment zelf iets anders.
Je zegt toch ja. Je past je aan. Je gaat harder werken. Je blijft nadenken. Of je voelt spanning, onrust of andere lichamelijke klachten zonder precies te begrijpen waarom.
Dat komt doordat niet alles wat er in jou gebeurt een bewuste keuze is. Je lichaam reageert vaak al voordat je met je verstand hebt bedacht wat je ervan vindt.
Haptotherapie helpt je om juist dát zichtbaar en voelbaar te maken.
Het woord haptonomie komt uit het Grieks. Hapsis verwijst naar aanraken, voelen en contact maken en nomos naar wet, regel of ordening. Haptonomie wordt daarom ook wel omschreven als de leer van het menselijk gevoel en gevoelsleven.
Het uitgangspunt is dat we de wereld niet alleen begrijpen met ons hoofd. We ervaren voortdurend met ons lichaam. Je voelt spanning wanneer iets niet goed zit, ontspant bij iemand bij wie je je veilig voelt of merkt aan je lijf dat je eigenlijk nee wilt zeggen terwijl je mond al ja heeft gezegd.
Je lichaam geeft daarmee voortdurend informatie over hoe iets voor jou is.
Haptotherapie is de therapeutische toepassing van de haptonomie. Je leert bewuster voelen wat er in jou gebeurt en wat dat vertelt over hoe jij omgaat met jezelf, anderen en de situaties waarin je terechtkomt. Voelen, denken en doen komen in balans.
Lichaam en geest zijn niet van elkaar te scheiden. We zeggen niet voor niets dat iets op je maag ligt, dat je een brok in je keel hebt of dat je niet lekker in je vel zit.
Wat je meemaakt heeft invloed op hoe je je lichamelijk voelt. En andersom beïnvloedt wat je in je lichaam ervaart ook je emoties, gedachten en gedrag.
Binnen de haptotherapie praten we daarom niet alleen over wat er gebeurt. We werken ook met wat je op dat moment ervaart.
Dat kan in een gesprek, met ervaringsgerichte oefeningen en door directe aanraking.
Wat gebeurt er bijvoorbeeld wanneer iemand dichtbij komt? Wanneer je ruimte inneemt? Wanneer je een grens voelt? Wanneer je aandacht eens niet bij de ander houdt, maar bij jezelf?
Juist daar kan iets zichtbaar worden wat je met je verstand misschien allang weet, maar wat op het moment zelf toch automatisch gebeurt.
Misschien heb je al veel over jezelf nagedacht. Je weet inmiddels best dat je te veel verantwoordelijkheid neemt, jezelf aanpast, moeilijk nee zegt of alles probeert op te lossen door er nog langer over na te denken.
En toch doe je het opnieuw.
Dat is precies waarom ik niet alleen werk met inzicht.
Veel van onze reacties zijn in de loop van ons leven zo vanzelfsprekend geworden dat ze automatisch optreden. Voordat je bewust kunt bedenken wat jij eigenlijk wilt, ben je alweer aan het aanpassen, pleasen, doorgaan, controleren, vermijden of nadenken.
Je verstand kan dus precies begrijpen wat er gebeurt, terwijl je lichaam nog steeds reageert zoals het gewend is.
Daarom onderzoeken we niet alleen waarom je iets doet. Je leert vooral eerder herkennen wat er in het hier en nu in jou gebeurt, voordat je automatisch weer hetzelfde doet.
Wat je voelt, denkt en doet, staat voortdurend met elkaar in verbinding.
Sommige gevoelens herken je onmiddellijk. Je weet dat je boos, verdrietig of bang bent en geeft daar uiting aan. Maar gevoelens kunnen ook veel minder duidelijk zijn.
We leren namelijk al jong hoe we omgaan met wat we voelen. Misschien leerde je flink zijn, boosheid inslikken, doorgaan of vooral geen gedoe veroorzaken. Dat kan zo vanzelfsprekend worden dat je later eerder de spanning, onrust of andere lichamelijke reactie opmerkt dan het gevoel dat daaronder ligt.
Zo kunnen bijvoorbeeld angst voor afwijzing, verlies van verbinding of controle wel invloed hebben op hoe je reageert, zonder dat je die angst bewust als angst ervaart.
De manier waarop je met gevoelens hebt leren omgaan, zie je vaak terug in hoe je nu reageert in contact met anderen.
Misschien voel je feilloos aan wat een ander nodig heeft en pas je je daarop aan. Misschien zoek je bevestiging, houd je liever zelf de controle of heb je juist geleerd om anderen niet te veel nodig te hebben.
Daarbij speelt ook hechting een rol: de manier waarop je in eerdere relaties hebt geleerd om verbinding, veiligheid en vertrouwen te ervaren. Welk etiket daarbij hoort, vind ik minder interessant. Veel belangrijker is wat er nu gebeurt.
Je zegt ja terwijl je nee voelt. Je blijft nadenken terwijl je lichaam allang reageert. Of je merkt pas achteraf dat je over je eigen grens bent gegaan.
Binnen de haptotherapie kunnen zulke automatische reacties voelbaar en herkenbaar worden.
Het doel is niet om eindeloos in je verleden te zoeken, maar om te begrijpen wat je hebt geleerd en in het hier en nu te herkennen: dit is wat er nu in mij gebeurt.
En juist daar ontstaat ruimte om anders te kiezen.
Met gesprekken, ervaringsgerichte oefeningen en directe aanraking onderzoeken we wat er in jou gebeurt en hoe je reageert in contact met jezelf en anderen.
In mijn praktijk combineer ik dit met kennis over hechting, emoties, het brein en het zenuwstelsel. We onderzoeken hoe ervaringen uit je leven hebben bijgedragen aan automatische patronen zoals aanpassen, pleasen, hard werken, controle houden of veel nadenken.
Je leert daardoor niet alleen begrijpen waar je patronen vandaan komen, maar vooral herkennen wat er gebeurt op het moment dat zo’n patroon wordt geactiveerd: in je lichaam, je gevoel én je gedachten.
En daar stopt het niet.
Want herkennen wat je doet, betekent nog niet automatisch dat je op het moment dat het ertoe doet ook iets anders kunt doen.
Daarom blijft het niet bij praten en voelen tijdens onze afspraken. Met gerichte oefeningen en begeleiding tussen de afspraken door leer je wat je ontdekt ook toe te passen in je dagelijks leven.
Je oefent stap voor stap met een andere reactie. Niet pas achteraf, wanneer je denkt daar ging ik weer, maar steeds eerder op het moment zelf.
Het doel is niet dat je nooit meer spanning ervaart, nooit meer twijfelt of je niets meer aantrekt van anderen, dat zou niet reëel zijn.
Het doel is dat je jezelf daarin niet steeds kwijtraakt. Dat je kunt voelen wat jij wilt en nodig hebt. Dat je een grens herkent, voordat je er alweer overheen bent gegaan. En dat je steeds vaker kunt handelen naar wat voor jou klopt, ook wanneer je automatische reactie iets anders van je vraagt.
Dat is waar ik met je naartoe werk: niet alleen begrijpen waarom je doet wat je doet, maar leren voelen, herkennen én anders handelen, zodat de verandering ook op de lange termijn blijft bestaan.
Ben je benieuwd of mijn manier van werken bij jou past? Tijdens een vrijblijvende online kennismaking van 15 minuten bespreken we waar je tegenaan loopt en kijken we of mijn begeleiding daarbij aansluit.
"Het lichaam liegt niet"
Ted Troost
Heb je vragen of vind je het prettig om even te overleggen? Kom vrijblijvend met mij in contact, ik beantwoord je vragen graag.